تبلیغات
انجمن کوهنوردان ایران - نمایندگی ساوجبلاغ ، نظرآباد و طالقان - نگاهی دیگر به پارک ملی بمو
 
انجمن کوهنوردان ایران - نمایندگی ساوجبلاغ ، نظرآباد و طالقان
                                                        
درباره وبلاگ

دوستانی که تمایل به عضویت و همکاری در دفتر انجمن را دارند می توانند جهت آشنایی بیشتر در یکی از جلسات انجمن که در روزهای سه شنبه ، راس ساعت 18 و در خانه کوهنورد شهرستان ساوجبلاغ برگزار می شود، شرکت نمایند .
آدرس : هشتگرد - خیابان آزادگان - خیابان شهید خرازی - بالاتر از فروشگاه فرهنگیان - باشگاه ورزشی میرزا کوچک خان
تلفکس : 44212350 - 026

ایمیل : e.alborzkuh@gmail.com
مدیر وبلاگ : همنورد
نویسندگان
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
به قلم امیر جمالی منش 

عوامل مختلف از جمله شكار بی‌رویه، تخریب زیستگاه و عدم امكان مهاجرت و یا تردد حیات وحش به مناطق همجوار به علت محصور شدن پارك بمو در میان جاده‌های پرترافیك،‌ اماكن مسكونی و اراضی كشاورزی، اكثر گونه‌های پستانداران را در معرض تهدید جدی قرار داده است. این عوامل موجب شده فضای حمایتی پارك وحوش كاهش یابد به طوری‌كه در سال‌های اخیر جمعیت بسیاری از گونه‌های جانوران شاخص موجود در پارك ملی بمو كاهش چشم‌گیری یافته است.


همچنین عدم وجود امنیت در بین وحوش از عوامل مهم كاهش جمعیت آن‌ها است. هر چند كه در حال حاضر پارك ملی بمو در مقایسه با سایر مناطق تحت حفاظت از جمعیت نسبتاً مناسب گونه‌های حیات وحش برخوردار می‌باشد ولی با توجه به ظرفیت زیستگاه و مقایسه آن با وضعیت گذشته كاهش كاملاً محسوسی در جمعیت اكثر گونه‌ها به خصوص بز و پازن و قوچ و میش كه از مهمترین گونه‌های علف‌خوار این پارك به شمار می‌رود مشاهده می‌گردد. 

مهمترین عوامل كاهش جمعیت وحوش پارك به شرح ذیل است:

1- تخریب زیستگاه:
همانطور كه اشاره شد مجاورت پارك ملی بمو با مراكز شهری و روستایی، سودجویی افراد فرصت طلب و تصرف غیرقانونی بخش‌های بسیاری از پارك عملاً كاربری خود را به عنوان پارك ملی از دست داده‌اند. بهره‌برداری از شن و ماسه تبدیل اراضی جهت كشت و دیم و ایجاد باغات انگور از دیگر عوامل تخریب زیستگاه است.

2- شكار غیرمجاز:
عامل نزدیكی با مراكز جمعیت باعث افزایش تخلفات شكار و صید در پارك ملی بمو گردیده است علاوه بر متخلفین بومی گاهی عشایر قشقایی و عرب نیز به شكار غیرمجاز می‌پردازند.

3- چرای احشام:
در حال حاضر دام محلی در مناطق شمالی و جنوب غربی پارك به صورت غیر مجاز و دور از چشم مأمورین گارد محیط زیست اقدام به چرا می‌نمایند.



عوامل آسیب‌رسان اجتماعی و اقتصادی در منطقه  مورد مطالعه:
طبق بررسی‌های به عمل آمده محدوده رسمی پارك خالی از نقاط مسكونی است ولی در حاشیه و حریم آن بیست روستا و ده آبادی غیرمسكونی وجود دارد، افزون بر نقاط مسكونی مذكور در مجاورت پارك شهرك صدرا در دست احداث است و همچنین شهرك‌های اكبرآباد و سعدی و پالایشگاه شیراز و شهر زرقان به نوعی با محدوده پارك مرتبط می‌باشند كه در آینده نزدیك بسیار اثرگذار خواهند بود طی سال‌های 1365 تا 1375 آبادی‌های حاشیه پارك 43% آبادی‌های مسكونی66‌% و آبادی‌های غیرمسكونی 11% افزایش داشته است این همه نشاندهنده فشار فزاینده جمعیت بر منابع زیست‌بوم پارك می‌باشد.

بخشی از پارك در قسمت شمال و شمال شرقی به ویژه در جنوب شهر زرقان یكی از مناطق بحرانی و آسیب‌پذیر پارك به شمار می‌رود و اهالی این بخش از منطقه حاشیه پارك دارای اثرات جدی در منطقه می‌باشند. بخشی از محدوده پارك به وسعت 500 هكتار جهت دیم‌كاری توسط اهالی تصرف شده است.

قسمت‌های غرب و جنوب غربی شهر جدید صدرا تأثیرات شدیدی در آینده بر روی پارك خواهد داشت. در جنوب شرقی باجگاه و درمجاورت باغ بنیاد مناطق آسیب‌پذیر و بحرانی وجوددارد. وجود مرغداری جهاد و پادگان آموزشی و شركت پارس نیز ارتباط شرق و غرب پارك را قطع كرده است. بخش غربی با وسعت قریب به 8000 هكتار امروزه فاقد پاسگاه محیط‌بانی مستقر بوده و تا حدود قابل توجهی رها شده و ارتباط آن با بخش شرقی پارك قطع شده است. حاشیه این بخش از پارك از جمله در نواحی شمالی آن به تصرف واحدهای دام‌داری و پرورش طیور درآمده و در بخش جنوبی از این نیمه پارك نیز وضع به همین منوال است.

به عبارت دیگر اهالی ساكن در مناطق مسكونی حاشیه پارك ملی بمو از یك سو و سازمان و مؤسسات وابسته به دولت و بخش عمومی از سوی دیگر با بهره‌گیری از شرایط حاصل از انقلاب اسلامی 1357 نه تنها محدوده قانونی و رسمی پارك را به شدت تحت تأثیر قرار دادند بلكه روابط آن‌ها با درون محدوده پارك نیز به شدت یافت.



نیمه شرقی پارك با وسعت قانونی حدود 40000 هكتار امروزه به شدت تحت تاثیر جوامع انسانی قرار دارد در این منطقه علیرغم حصاركشی به میزان 30 كیلومتر و وجود 12 پاسگاه و مركز حفاظتی توسط محیط‌بانان با حدود 50 نفر پرسنل حفاظتی وسعت آن به حدود 30000 هكتار تقلیل یافته است.

می‌توان گفت حدود 18000 هكتار از اراضی محدوده رسمی پارك مورد تجاوز جوامع انسانی و نهادهای دولتی و مؤسسات عمومی قرار گرفته است.

اهالی برخی از روستاها نظیر تربر جعفری برای تامین آب دام‌های خود به چشمه‌های داخل محدوده پارك متكی هستند و آب شرب روستای شرل و شهر زرقان از محدوده داخل پارك از طریق احداث چاه‌های عمیق تامین می‌گردد همچنین برخی روستاهای دیگر نیز از چشمه و چاه‌های موجود در حاشیه پارك استفاده می‌كنند.

در پارك ملی بمو فقدان عرصه‌های وسیع فعالیت‌های زراعی از یك‌سو و وجود دام‌داری در حاشیه پارك از سوی دیگر سبب اتكاء جوامع به پوشش گیاهی داخل و حاشیه پارك شده است به طوری‌كه اهالی روستاهای اطراف پارك دام‌های خود را در حاشیه پارك و بعضا در درون محدوده رسمی آن تعلیف می‌كنند. شكار غیرمجاز نیز كه عمدتاً جنبه سرگرمی و تفریحی دارد از جمله تعارضات پارك به شمار می‌رود.

از قدیم‌الایام ضلع جنوب شرقی كوه بمو حق چرای مردمان ساكن در سعدی بوده بعد از حفاظت این حق ضایع شد. در حال حاضر چرای دام اهالی به صورت غیر مجاز انجام می‌شود. بهره‌برداری از گیاهان دارویی و خوراكی در محدوده حاشیه پارك نیز به صورت غیر مجاز می‌باشد.

در این منطقه شبكه انتقال برق فشار قوی وجود دارد، این شبكه در كنار شهرك سعدی دام‌داری‌ها سعدی، شهرك اكبرآباد و باجگاه و از حاشیه ضلع جنوبی پارك می‌گذرد. علاوه بر این ایستگاه تبدیل فشار برق قوی و متوسط در اراضی واگذاری در درون پارك قرار دارد.



حدود 30 كیلومتر از محدوده پارك حصاركشی شده است و در درون پارك دانشكده كشاورزی و دامپزشكی دانشگاه شیراز، اردوگاه‌های زمینی و تفریحی، پادگان و تأسیسات نظامی و مرغ‌داری و دام‌داری وجود دارد. به طور كلی اراضی محدوده پارك در غرب باجگاه در حال حاضر ازكنترل خارج است و هیچ مدیریت حفاظتی برآن اعمال نمی‌شود. این بخش از پارك همان‌طور كه گفته شد توسط دانشگاه، شهر صدرا، پادگان‌ها ، مرغداری و دام‌داری و اراضی كشاورزی روستائیان مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرد، همچنین بخش دیگری از ناحیه شرق پارك نیز به تصرف روستائیان و مراكز خدماتی صنعتی و كشاورزی و پادگان‌های نظامی درآمده است. در واقع امروزه بر محدوده‌ای به وسعت 30 هزار هكتار از اراضی پارك ملی بمو مدیریت می‌شود. در ذیل برخی از مهمترین تبعات عوامل اقتصادی-اجتماعی در پارك مورد بررسی قرار می‌گیرد:

1- رشد جمعیت روستایی و شهری باعث تصرف اراضی مرغوب دشت، دامنه و شیب كوه‌های محدوده پارك شده است.

2- چرای غیرمجاز دام اهالی بعضاً سبب انتقال بیماری‌های دام اهلی به وحوش پارك گردیده كه دو مورد آن در سال‌های اخیر موجب تلفات زیادی در بین جمعیت حیات وحش منطقه شده است.

3- كوهنوردی بدون مجوز در پارك همه ساله سبب آتش‌سوزی در نقاط مختلف پارك شده است.

4- شكار بی‌رویه و غیر مجاز سبب كاهش جمعیت حیات وحش گردیده همچنین تخریب زیستگاه‌ها و مرگ ناشی از شیوع بیماری‌ها جمعیت پازن را در منطقه كاهش داده است در گذشته تعدادی آهو در منطقه باجگاه زیست می‌نمود كه با رشد شهرك صدرا نسل آن‌ها منقرض گشته است.

5- وجود تعداد زیادی واحدهای تولیدی و صنعتی و مرغداری و نیز پالایشگاه و كارخانه مواد شیمیایی سبب آلودگی هوا و بروز بیماری و انتشار بوی نامطبوعی در پارك شده است.

منبع : زیست بوم




نوع مطلب : مقاله ها، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :




 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.